Werkwijze

Een coalitie van banken, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), vakbonden, maatschappelijke organisaties en de overheid heeft een convenant gesloten om er samen voor te zorgen dat de mensenrechten beter worden gerespecteerd.

De aangesloten banken en partijen hebben zich verplicht om elk afzonderlijk maatregelen te treffen. Hieronder volgen enkele voorbeelden. Ook werken ze samen in werkgroepen om concrete onderwerpen aan te pakken.

Verplichtingen van de aangesloten banken

Mensenrechtenbeleid

Op grond van de UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s) moeten bedrijven een mensenrechtenbeleid hebben. De aangesloten banken hebben afgesproken om een mensenrechtenbeleid te implementeren in lijn met de UNGP’s. 

Due diligence

Op grond van de OESO-richtlijnen moeten bedrijven een procedure hebben om daadwerkelijke en mogelijke impacts van hun activiteiten in kaart te brengen, te voorkomen en te beperken. Ook moeten zij communiceren over de wijze waarop ze met deze impacts zijn omgegaan. Dit proces wordt due diligence genoemd. De Nederlandse bancaire sector heeft afgesproken te focussen op mensenrechten. 

Transparantie

De banken gaan meer transparantie geven over de manier waarop zij hun verantwoordelijkheid op het gebied van mensenrechten invullen. Dit betekent dat ze informatie over hun beleggingsportefeuilles en over hun programma's voor het screenen van hun klanten gaan delen. 

Klachtenmechanisme 

De banken zullen klanten die projectfinanciering ontvangen, verplichten om over te gaan tot het instellen van of deelnemen aan een klachtenmechanisme. Slachtoffers van mensenrechtenschendingen krijgen daarmee een platform om hun situatie onder de aandacht te brengen. Deze maatregel wordt specifiek genoemd in de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s). 

Verplichtingen van de convenantspartijen

De partijen bij het convenant zijn de NVB, maatschappelijke organisaties, vakbonden en de overheid. De meeste van hen hebben veel kennis en ervaring op de betreffende terreinen. Veelal hebben zij ook toegang tot netwerken in bepaalde landen, bijvoorbeeld via zusterorganisaties die daar actief zijn. Deze informatie kan worden gebruikt om het due diligence-proces voor de banken te versnellen, te bevorderen en te verbeteren.

NVB

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) vertegenwoordigt de banken in de Stuurgroep en in een aantal werkgroepen. De NVB zorgt ook voor nauwere samenwerking. Zij helpt de banken en de andere convenantspartijen om samen naar oplossingen te zoeken voor problemen waarmee de banken zich geconfronteerd zien. Daarnaast promoot de NVB het convenant bij haar leden, de Europese bankensector, de EU en de OESO, bijvoorbeeld met het oog op het creëren van een gelijk speelveld. 

Maatschappelijke organisaties en vakbonden

Vakbonden en maatschappelijke organisaties bezitten informatie over daadwerkelijke en mogelijke impacts. Door deze informatie te bundelen en te delen, kunnen incidenten worden voorkomen of aangepakt. De vakbonden en maatschappelijke organisaties hebben zitting in de Stuurgroep, maar helpen ook om de keten in kaart te brengen, namelijk door hun kennis in te brengen en contacten met lokale partners te leggen. Ze denken mee over de taken en de koers van de werkgroepen ‘Increasing Leverage’ en ‘Enabling Remediation’ en over het uitwerken van een informatiematrix.

Overheid

De overheid is vertegenwoordigd in de Stuurgroep en in de werkgroepen, maar biedt ook ondersteuning aan de werkgroepen en helpt bij het onderzoeken van obstakels in financiële en andere regelgeving. Via de Nederlandse ambassades kan de overheid informatie verstrekken over daadwerkelijke en mogelijke impacts op de mensenrechten in de lokale context. Zij kan ook de communicatie tussen lokale overheden en andere belanghebbenden bevorderen. Om het effect van het convenant te vergroten en een gelijk speelveld te creëren, informeert de overheid de EU en de OESO over de resultaten van het convenant.