Over het convenant

Onverantwoord ondernemen in hernieuwbare energiesector kan negatieve gevolgen hebben voor mens, milieu en biodiversiteit. Zo kunnen zonne- en windenergieprojecten leiden tot ontbossing, verlies van natuurlijke habitats en het leven in zee, belemmeringen opwerpen voor de beweging van vogels en andere dieren en mogelijk aanzienlijke gevolgen hebben voor ecosystemen. Mensenrechtenschendingen, zoals schending van arbeidsrechten, gebruik van dwangarbeid of kinderarbeid, uitbuiting van de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, kunnen ook voorkomen in de verschillende stadia van de toeleveringsketens van zonne- en windenergie.

Door zich te committeren aan standaarden voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, kunnen zonne- en windenergiebedrijven, ontwikkelaars en fabrikanten van windturbines, zonnepanelen en componenten daarvan de daadwerkelijke of mogelijke negatieve impact van hun activiteiten en toeleveringsketens op mens en milieu beperken.

Sinds 2019 vinden er onderhandelingen plaats in een multi-stakeholdergroep om te komen tot een convenant over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen voor de duurzame energiesector. Een diverse groep van brancheverenigingen, bedrijven, vakbonden, ngo’s, kennisinstellingen en de Nederlandse overheid is bij het proces betrokken. De Sociaal-Economische Raad faciliteert het proces en vormt het onafhankelijke secretariaat. Het convenant is bedoeld om wind- en zonne-energiebedrijven te helpen hun mensenrechten- en milieu-due diligence praktijken te verbeteren.

Internationale richtlijnen

De belangrijkste internationale richtlijnen voor verantwoord ondernemen zijn de VN Principes voor Bedrijven en Mensenrechten uit 2011 en de Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO-richtlijnen) uit 2022. Deze richtlijnen vormen de uitgangspunten van de overeenkomst.

Veel Europese landen, zoals Frankrijk, Duitsland en Zwitserland hebben al wetten aangenomen om deze internationale standaarden te implementeren. Op Europees niveau wordt soortgelijke wetgeving voorbereid. Eenmaal aangenomen, zal deze wet bedrijven in de Europese Unie verplichten om internationaal maatschappelijk verantwoord zaken te doen.

Wat zal dit convenant opleveren?

Doormiddel van het beoogde convenant committeren bedrijven zich aan de verplichting om de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de Principes voor Bedrijven en Mensenrechten van de Verenigde Naties te implementeren in hun eigen activiteiten en in hun toeleveringsketens. De andere deelnemers aan het convenant committeren zich aan specifieke acties om de uitvoering van due diligence door bedrijven te stimuleren en te ondersteunen.

Gezamenlijk hebben alle deelnemers aan het proces tot doel de risico's en effecten voor mens en milieu in de activiteiten en toeleveringsketens van de sector hernieuwbare energie te verkennen, te identificeren en aan te pakken.

De samenwerking met meerdere belanghebbenden heeft tot doel gedeelde oplossingen te bieden voor problemen die bedrijven niet volledig alleen kunnen oplossen.