Projecten

De deelnemers aan het Initiatief TruStone voeren collectief projecten uit om gezamenlijk risico’s in kaart te brengen en misstanden aan te pakken.

Start dialoog stakeholders in Brazilië
Stakeholderdialoog Rajasthan
Stakeholderdialoog Zimbabwe
Sociale dialoog Zuid-India
Carving Change in India en Brazilië

Start dialoog stakeholders in Brazilië

Maatschappelijke organisaties van het Initiatief TruStone gaven in 2022 de opdracht aan de internationale vakbond BWI in Brazilië om twee rapporten uit te brengen die een goed beeld moeten geven van de risico’s voor werknemers in de natuursteensector in dat land.

Lees de risicoanalyse van Brazilië

Initiatief TruStone organiseerde eind november 2024 in samenwerking met internationale vakbond BWI en FNV voor het eerst de ‘Brazilian Natural Stone Industry Conference’. Er waren tientallen deelnemers aanwezig, waaronder nationale en regionale overheden, sectorfederaties, lokale vakbonden en lokale bedrijven (waaronder leveranciers van TruStone-leden). Centraal stond de ontwikkeling van sociale dialoog in de natuursteenindustrie tussen bedrijven, overheden en vakbonden. Als voorbeeld van dialoog presenteerde de vakbond FNV het Initiatief Trustone. Lokale vakbonden hebben naar aanleiding van de conferentie een actieplan opgesteld voor betere bescherming van werknemers en voortzetting van de sociale dialoog.

Leren van partijen in andere landen

Het TruStone Initiatief heeft ook als doel om ervaringen en succesvolle praktijken uit te wisselen onder organisaties en bedrijven. In dat kader vond in december 2024 een overleg plaatsen tussen Braziliaanse en Indiase natuursteenvakbonden. Dankzij deze ontmoeting konden vakbonden en ngo’s uit beide landen hun ervaringen delen over het aanpakken van de gezondheidsrisico’s voor werknemers in natuursteenfabrieken en -groeves. De aandacht lag met name op de ernstige longaandoening silicose.

Het opstellen van een actieplan samen met internationale vakbond BWI en de lokale vakbonden in Brazilië is een volgende stap. TruStone-leden zullen samen met bedrijven die materialen inkopen in Brazilië onderzoeken hoe zij dit actieplan kunnen ondersteunen.

Brazilian Natural Stone Industry Conference | Foto: Building and Woodworker’s International (BWI)

Stakeholderdialoog Rajasthan

De winning en verwerking van zandsteen brengt veel risico’s met zich mee. Door de complexe waardeketen van de verwerking van zandsteen tot kasseien, is een collectieve aanpak nodig om risico’s aan te pakken.

In 2021 is een brede stakeholderdialoog gestart tussen leveranciers van zandsteen en lokale organisaties in Rajasthan in India, TruStone-bedrijven en ngo Arisa. Rajasthan is de grootste zandsteen producerende staat in India. Doel van de dialoog is om uitdagingen en goede voorbeelden te delen en gezamenlijk praktische oplossingen te formuleren om te komen tot een verantwoorde en duurzame zandsteensector in Rajasthan.

Lees de risicoanalyse Rajasthan

De komende jaren willen de partijen bijdragen aan:

Het formaliseren van arbeid in zandsteen groeves. Registratie van werknemers is een eerste stap die nodig is om eerst duidelijk te krijgen wie er eigenlijk in welke groeve werkt. En met een formeel arbeidscontract kunnen groeve arbeiders aanspraak maken op hun rechten.
Kinderarbeid en gedwongen arbeid in groeves en in de productie van zandsteen kasseien terugdringen.

Wat is er tot nu toe bereikt dankzij de stakeholderdialoog?

Versterken van en afstemmen over inspanningen geleverd door lokale organisaties voor belanghebbenden in de risicolanden: heel wat inspanningen worden al jaren geleverd door Indiase maatschappelijke organisaties Manjari en Aravali, zoals het kinderen uit werk halen en naar school brengen, trainen van arbeiders over hun rechten, en hen helpen met het aanmelden bij een e-registratiesysteem om aanspraak te kunnen maken op sociale zekerheidsprogramma's van de Indiase overheid.. Zij gaan ook in dialoog met de overheid in Rajasthan om ervoor te zorgen dat drinkwater voorzien wordt in de regio.
De multi-stakeholderdialoog zorgt ervoor dat deze inspanningen versterkt en ondersteund worden door het bewustmaken van de problemen bij importeurs en leveranciers van zandsteen. Ook zorgt de dialoog voor een goede afstemming onder actoren over wie wat doet.
Vergroten van bewustzijn over risico’s en versterken van samenwerking tussen importeurs en leveranciers ten voordele van arbeiders: door tijdens de dialoog risico’s bespreekbaar te maken, komen praktische oplossingen naar voren. Zo zijn enkele deelnemende leveranciers gestart met het betalen van een sub-leverancier via bankrekeningen in plaats van contant. Dit verhoogt de transparantie en formaliseert de relaties tussen bedrijven in de zandsteen keten.
Meer vertrouwen en momentum gecreëerd tussen leveranciers en importeurs om samen aan de slag te gaan om de risico’s in de ketens aan te pakken: er is meer openheid ontstaan over waar materialen vandaan komen en hoe ze worden verwerkt en meer wil om collectief een traject te starten om de capaciteit van alle spelers in de ketens te vergroten rond internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Een gesprek over arbeidsomstandigheden met arbeiders in de kasseiensector in Kota samen met alle stakeholders betrokken in het project | Foto: SER

Deelnemende bedrijven:

Brachot
J. Visser Natuursteen, Klinkers & Kasseien
Maris Natuursteen
Stone NV
Tuinmaterialen Meynen

Exporterende bedrijven:

Arcadia Enterprises
Arvicon International
Bundi Silica
Minestone export
Poddar stones
Santoshi Stone
Stone Factory

Organisaties:

Arisa
ARAVALI
Manjari Sansthan

Stakeholderdialoog Zimbabwe

De risicoanalyse van de natuursteensector in Zimbabwe werd afgerond in 2021. Dit gaf bedrijven die materialen importeren uit Zimbabwe een beter zicht op de actuele en reële situatie. In 2022 wordt een strategie ontwikkeld om de situatie voor betrokkenen te verbeteren. Er wordt daarvoor onder meer gekeken naar welke stakeholders in Zimbabwe het beste kunnen worden betrokken en hoe efficiënt een dialoog kan worden opgezet tussen bedrijven (leveranciers en importeurs), de overheid en lokale maatschappelijke organisaties (vakbonden, ngo’s).

Deelnemende bedrijven:

Arte
Jetstone
Kemie
Mondial (Italië)
Tuytelaers

Lees meer: risicoanalyse Zimbabwe (pdf)

Sociale dialoog Zuid-India

In 2022 startte TruStone een project met aangesloten bedrijven, vakbond FNV, internationale vakbond BWI en leveranciers van graniet in Tamil Nadu, India. Dat jaar vonden trainingen plaats voor werknemers en managers van productielocaties en sessies over dialoog met leveranciers voor importeurs. Sindsdien zijn er verschillende activiteiten ontwikkeld om de sociale dialoog tussen management en werknemers van productielocaties in verschillende regio’s in Zuidelijk India verder te bevorderen. Sociale dialoog kan een effectieve manier zijn om risico’s zoals lage lonen, onveilige arbeidsomstandigheden en kinderarbeid aan te pakken.

Consultatieronde

De trainingen toonden aan dat het in de eerste plaats belangrijk is werknemers in de sector te informeren over hun rechten. Werknemers op alle niveaus - in groeves, fabrieken - weten onvoldoende waar ze aanspraak op kunnen maken, kennen hun weg niet naar klachtenmechanismen of hebben er geen toegang toe. Het is ook belangrijk voor de werknemers en lokale werkgevers om goed op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen in de MVO-wetgeving in Europa en het Initiatief TruStone.
In juli 2024 is BWI daarom gestart met een consultatieronde om informatiebrochures en trainingen samen te stellen. Deze consultatieronde geeft de mogelijkheid aan diverse stakeholders in de natuursteensector om suggesties te doen voor het informatiemateriaal. In september 2024 vond een hybride bijeenkomst plaats in Tamil Nadu om uitwisseling tussen sleutelfiguren in de sector te faciliteren en partnerschappen op te bouwen om de rechten van werknemers in de sector te versterken. TruStone-importeurs en hun leveranciers waren aanwezig op deze bijeenkomst, evenals lokale overheden, consultants en onderzoekers, lokale vakbondsafgevaardigden en sectorfederaties. Ze bespraken hoe het vertrouwen te vergroten tussen exporteurs en vakbonden en de noodzaak om steeds de dialoog aan te gaan.

National Stone Industry Coalition

Op 27 maart 2025 vond in Chennai (Tamil Nadu, India) de National Stone Industry Coalition plaats. Tijdens deze vergadering is onder andere de trainingshandleiding gepresenteerd. De handleiding werd samengesteld aan de hand van suggesties van stakeholders in de natuursteensector. Bij de presentatie waren lokale vakbondsafgevaardigden uit heel India, ngo’s, vertegenwoordigers van lokale overheden en natuursteenproducenten aanwezig.

Ook werd tijdens de bijeenkomst gesproken over de vele uitdagingen die mensen tegenkomen als zij werken in groeves en fabrieken. De vakbondsafgevaardigden en ngo’s deelden daarnaast ook de boodschap dat het Initiatief TruStone een enorm belangrijke rol heeft voor lokale organisaties die elk dag trachten de rechten van de werkenden in de natuursteensector te verdedigen. Dankzij het Initiatief TruStone geven natuursteenbedrijven in India meer gehoor aan de bescherming van hun arbeidskrachten.

Opstart multistakeholderdialoog granietsector in Zuidelijk India

Vakbond FNV en de internationale vakbond BWI organiseerden op 26 maart 2025 een rondetafelgesprek voor stakeholders die actief zijn in de granietsector in Zuidelijk India. Bij het evenement waren werkgevers (vanuit Nederland én India), vakbondsvertegenwoordigers, ngo’s en lokale overheidsvertegenwoordigers en onderzoekers aanwezig. Het doel van deze bijeenkomst was tweeledig:

Het bespreken van uitdagingen voor werkgevers en werknemers in de granietsector.
Het delen van ideeën over de opstart van een multistakeholderdialoog voor de granietsector.

Uiteindelijk hopen de vakbonden via dialoog de mogelijkheden tot verbeteringen in de ketens samen met stakeholders te verkennen en aan te pakken. De afspraak is om tenminste één maal per jaar tijdens de jaarlijkse National Stone Industry Coalition het gesprek voor te zetten.

Ondersteuning importeurs in dialoog

Enkele TruStone-bedrijven die graniet importeren uit Ballikurava (in de staat Andhra Pradesh, India) zijn in gesprek met lokale organisaties en Arisa om de werk- en leefomstandigheden van werknemers in de groeves te verbeteren.

Sinds een aantal jaar werkt Arisa met TruStone-lid Arte in dit gebied waar steel grey graniet gedolven en verwerkt wordt. In de eerste jaren richtte de samenwerking zich op het aanpakken van kinderarbeid met een gebiedsgerichte aanpak (Child Labour Free Zone). Meer recent wordt er ook ingezet op het verbeteren van arbeidsomstandigheden van volwassen arbeiders in het gebied. Er zijn geen arbeidsrechtenorganisaties of vakbonden actief in het gebied. Via het project van Arte en Arisa is een klein team ingesteld dat contact onderhoudt met fabrieks- en groevearbeiders, arbeidsbemiddelaars, managers, werkgeversorganisaties en overheidsfunctionarissen ter plekke.

Dankzij de kennis en het netwerk dat dit onderzoek vanuit Arisa en Arte heeft opgeleverd, kunnen andere TruStone-importeurs gemakkelijker aan de slag met hun onderzoek naar en aanpak van risico’s. De lokale organisaties en Arisa bieden de bedrijven ondersteuning aan in het voeren van dialoog met hun leveranciers in Ballikurava en het bezoeken van de groeves.

Deze verschillende manieren van uitwisseling van kennis en informatie is cruciaal om dialoog tussen stakeholders in Zuidelijk India te bevorderen.

Organisaties:

Arisa
BWI India
FNV
MV Foundation
Paradigm Shift

Carving Change – Improving working conditions in natural stone supply chains in India and Brazil

Initiatief TruStone start met collectief project ‘Carving Change’

In het project ‘Carving Change’ werken 10 TruStone-leden en verschillende partijen samen om arbeidsomstandigheden in de natuursteenketens in India en Brazilië te verbeteren. Tegelijkertijd proberen zij de risico’s voor mens en milieu in de omgeving van natuursteenbedrijven zoveel mogelijk te beperken.

‘Carving Change – improving working conditions in natural stone supply chains in India and Brazil’ start meteen in januari 2026 en is een impactproject van de 2de termijn van het Initiatief TruStone.

Project locaties en looptijd:

India:Rajasthan (voornamelijk Bundi en Kota district); Andhra Pradesh (voornamelijk Ballikurava mandal), Karnataka en Tamil Nadu.
Brazilië: Espirito Santo, Minas Gerais, Bahia, Ceara.
De looptijd van het project is van 1-1-2026 tot 31-12-2028.

“Dankzij de lessen uit de eerste TruStone-termijn kunnen we grote sprongen voorwaarts maken in de ketens van TruStoneleden”, zegt voorzitter Pieter van der Gaag.

In de eerste termijn van het Initiatief TruStone kregen partijen en deelnemers goed inzicht in de ketens en de risico’s, en zijn er lessen getrokken uit impactprojecten. Dankzij de opgebouwde goede samenwerking met lokale organisaties kunnen ngo’s, vakbonden en de bedrijven nu meteen aan de slag met impact maken.

Focus op toeleveringsketens van zandsteen, granieten, leisteen en kwartsiet

De focus van het project ligt op toeleveringsketens van de zandsteen, granieten, leisteen en kwartsiet. Zandsteen wordt gebruikt voor het maken van kasseien en tegels. Graniet voor de productie van keukenbladen, vensterbanken, grafstenen, etc. Leisteen dient voor onder andere de productie van tegels.

Een belangrijk deel van de import van natuursteen door TruStone-leden gebeurt vanuit India, en dan met name zandsteen voor de publieke markt en graniet – het materiaal dat het meest wordt aangekocht door onze importeurs. Het belang van Brazilië als exportland van TruStone-leden is erg toegenomen. Brazilië zit wereldwijd in de top 5 als exporteur en producent van natuursteen.

Risicoanalyses

In beide landen werden risicoanalyses uitgevoerd tijdens de eerste termijn, collectief in bepaalde regio’s en op diverse productielocaties.

Informele arbeidsrelaties, dwangarbeid, ongezonde werkomstandigheden, salarissen die het minimumloon niet bereiken, discriminatie, kinderarbeid, afwezigheid van vakbonden: het zijn allemaal risico’s die in diverse regio’s in India voorkomen in de natuursteensector. In Brazilië zijn risico’s met name gelinkt aan onveilige en ongezonde werkomstandigheden, lange werktijden, onderdrukking van vakbondsrechten, ontoereikende salarissen en genderdiscriminatie.

Het project zal verschillende van deze risico’s, die betrekking hebben op arbeidsrechten, aanpakken. Het project bouwt daarmee voort op de kennis en ervaring die is opgedaan tijdens de eerste termijn. De focus ligt nu op het wegwerken van informele arbeidsrelaties. Informele arbeidsrelaties zijn vaak een oorzaak van andere kritische problemen. Het is voor partijen en deelnemers van TruStone een noodzakelijke voorwaarde om dit probleem te bestrijden.

Een opsomming van de activiteiten:

In India:

I. Zandsteensector in Rajasthan:

Trainingssessies over veiligheid en gezondheid en eerste hulp, verdeling van PBM, medische screenings
Ondersteunen van werkenden om toegang te krijgen tot sociale zekerheidsvoorzieningen
Het monitoren van de aanwezigheid van kinderen in de scholen en ondersteunen van kinderen die niet naar school gaan
Dialoog met werknemers, cobble yards en lokale overheden om toegang tot voorzieningen te verbeteren
Voortzetting van de multistakeholderdialogen (samen met importeurs, exporteurs, maatschappelijke organisaties en lokale overheden) over de aanpak van risico’s in de zandsteensector in India

II. Granietsector in Ballikurava (steel grey gebied):

Trainingssessies over veiligheid en gezondheid en eerste hulp, verdeling van PBM, medische screenings
Ondersteunen van werkenden om toegang te krijgen tot sociale zekerheidsvoorzieningen
Ondersteunen van contractors en werkgevers om arbeidsrelaties te formaliseren
Ondersteunen van groeves en fabrieken om werkomstandigheden te verbeteren
Faciliteren van dialoog tussen werkgevers en werknemers
Dialoog met lokale overheidsvertegenwoordigers om toegang tot voorzieningen te verbeteren

III. Granietsector in Zuidelijk India:

Voortzetting van de multistakeholderdialogen (samen met importeurs, exporteurs, maatschappelijke organisaties en lokale overheden) over de aanpak van risico’s in de granietsector in India
Via de afdeling human resources in fabrieken werknemers sensibiliseren over veiligheid & gezondheid, het e-shram portaal (dat ervoor zorgt dat werknemers toegang krijgen tot sociale zekerheid), toegankelijke klachtenmechanismen, aanpak van hittestress d.m.v. de training manual specifiek voor de natuursteensector

In Brazilië:

IV. Natuursteensector in Espirito Santo, Minas Gerais, Bahia, Ceara:

Productielocaties ondersteunen met het voorzien van trainingen rond het gebruik van PBM en veiligheid algemeen
Uitwisseling met ABIROCHAS (lokale natuursteen sectorfederatie)
Opstarten campagnes met focus op veiligheid & gezondheid algemeen én silicosis
Opstarten van sectorale nieuwsbrief om informatie te verspreiden over risico’s en suggesties voor de aanpak ervan
Vertaling en aanpassing van de Indiase training manual over risico’s in de natuursteensector
Het beïnvloeden van de lokale overheid in het aanpassen van IMVO-wetgeving