Luuk Eeftink, CSR Manager bij Sunbeam ‘Je hoeft niet perfect te zijn om te beginnen’

Sunbeam nam al in een vroeg stadium deel aan het IMVO-convenant voor de hernieuwbare-energiesector. Dit was geen formaliteit: ‘Voor ons kwam het echt voort uit intrinsieke motivatie’, zegt Luuk Eeftink, CSR Manager bij Sunbeam. ‘Sinds 2020 werken we actief aan duurzaamheid, vooral op het gebied van klimaat en CO₂-reductie. De volgende stap was om naar mensenrechten en due diligence te kijken. Het Convenant paste daar perfect bij.’

Sunbeam produceert montagesystemen voor zonnepanelen. Het bedrijf produceert zelf geen hernieuwbare energieproducten, maar speelt een belangrijke rol in de waardeketen van zonne-energie. Het bedrijf werkt bovendien met een breed scala aan materialen, van aluminium en staal tot kunststoffen. Met ongeveer dertig medewerkers is Sunbeam een relatief klein bedrijf. Juist daarom ziet Eeftink de waarde van samenwerking via het convenant. ‘Je hebt simpelweg minder capaciteit’, legt hij uit. ‘Templates, beleidsinstrumenten en contacten zijn ontzettend waardevol. Je hoeft niet alles zelf uit te zoeken.’

Belangrijke lessen en inzichten

Voor Eeftink persoonlijk betekende deelnemen aan het convenant ook leren. Een due diligence training over de OESO-richtlijnen bleek hiervoor een belangrijk startpunt: ‘Die training was ontzettend nuttig. Het gaf inzicht in hoe due diligence binnen een bedrijf werkt en wat de OESO-richtlijnen daadwerkelijk vragen.’ Een ander belangrijk inzicht was dat bedrijven niet perfect hoeven te zijn voordat ze beginnen. ‘Veel bedrijven denken dat alles op orde moet zijn voordat ze kunnen deelnemen. Maar het hele idee van due diligence is juist dat je begint, eerlijk rapporteert en stap voor stap verbetert.’

Risico’s in een complexe waardeketen

Sunbeam opereert binnen een internationale waardeketen met het merendeel van hun leveranciers dichtbij. ‘We zijn een klein bedrijf met een paar trouwe leveranciers, voornamelijk in Europa’, zegt Eeftink. ‘Binnen die directe kring kun je er redelijkerwijs van uitgaan dat regelgeving en normen vergelijkbaar zijn met die van ons.’ Een van de leveranciers stapte uit eigen beweging over op hernieuwbare energie. Eeftink legt uit: ‘In zo’n geval wil je dat belonen door te zeggen: “dit is precies wat we nu nodig hebben”, omdat het ons ook helpt om vooruit te komen.’

Verderop in de waardeketen bevinden zich de EPC-bedrijven die de systemen van Sunbeam toepassen. ‘Zij werken vaak met arbeidsmigranten. Dat zijn mensen die wij zelf niet kennen of spreken, maar die wel met onze producten werken.’ Hoewel Sunbeam deze partijen niet rechtstreeks aanstuurt, probeert het bedrijf gesprekken met klanten aan te gaan. ‘Je kunt klanten in ieder geval vragen of ze hierover nadenken en hoe zij omgaan met arbeidsomstandigheden. Dat is één manier om verantwoordelijkheid te nemen.’

Materialen en grondstoffen

Aan de andere kant van de waardeketen bevinden zich de grondstoffen die worden gebruikt om de producten te maken: kunststof, aluminium en vooral staal. Voor kunststoffen gebruikt Sunbeam vrijwel uitsluitend gerecycled materiaal. Aluminium komt grotendeels van leveranciers met hoge recyclingpercentages. Staal blijft echter een uitdaging. ‘Staal is het grootste deel van onze materialen’, zegt Eeftink. ‘En daarmee kom je direct in internationale waardeketens terecht. Je kunt met een Europese producent werken, maar het ijzererts kan letterlijk overal ter wereld vandaan komen.’

Hier wordt collectieve actie via het convenant belangrijk: ‘Als kleine afnemer koop je slechts een fractie van de totale productie. Dat betekent dat je invloed beperkt is. Maar als bedrijven gezamenlijk vooruit bewegen, kun je uiteindelijk invloed uitoefenen.’

Samen leren en verbeteren

Sunbeam is momenteel ook actief in de Stuurgroep van het convenant. Eeftink ziet dit als een kans om ervaring op te doen met samenwerking binnen het convenant. ‘Het helpt om te begrijpen wat er achter het convenant zit en hoe wij als bedrijf eraan kunnen bijdragen.’

De komende jaren ziet hij kansen voor nieuwe collectieve projecten. ‘Het belangrijkste is dat er collectieve initiatieven ontstaan waar bedrijven zich bij kunnen aansluiten. Die hoeven niet allemaal binnen de huidige looptijd van het convenant afgerond te zijn, maar ze moeten wel starten.’ Nu het convenant zijn vierde jaar ingaat, ziet Eeftink dit als de logische volgende stap. ‘De bereidheid om samen te werken is er’, zegt hij. ‘Nu is het tijd om dat te vertalen naar concrete actie.’ Die samenwerking is de grootste kracht van het convenant: ‘Als bedrijf alleen kun je maar heel weinig veranderen. Precies daarom bestaat dit convenant.’