Kristina Ullrich, Senior Private Sector Engagement Officer bij Terre des Hommes Nederland: ‘We willen voorkomen dat de energietransitie onbedoeld leidt tot meer kinderarbeid.’

Dit geldt ook voor mineralen die worden gebruikt voor hernieuwbare energie, zoals mica, koper, aluminium en nikkel. ‘De vraag naar deze mineralen groeit snel door de energietransitie’, aldus Ullrich. ‘Zonder aandacht voor de risico’s kan die vraag juist leiden tot een toename van kinderarbeid in plaats van een afname.’

Leren van tien jaar ervaring met mica

Mica wordt gebruikt in elektronica, cosmetica en, volgens deskresearch van TdH NL, ook in onderdelen van windturbines en zonnepanelen. TdH NL werkt al meer dan tien jaar aan het bestrijden van kinderarbeid in de micamijnbouw. ‘In India en Madagaskar werken vele duizenden kinderen in micamijnen’, legt Ullrich uit. ‘Dit zijn vaak afgelegen gebieden, waardoor exacte cijfers moeilijk vast te stellen zijn.’

TdH NL ontwikkelde een aanpak waarbij zowel bedrijven als lokale gemeenschappen worden betrokken: ‘We combineren de aanpak van de toeleveringsketen met een gebiedsgerichte aanpak. We werken dus met bedrijven in de toeleveringsketen, maar ook met hele gemeenschappen. Het doel is niet alleen dat een product “schoon” wordt wat betreft kinderarbeid, maar dat kinderen naar school gaan in plaats van te werken’, zegt Ullrich. ‘Armoede is een belangrijke oorzaak’, vervolgt ze. ‘Als kinderen stoppen met werken, hebben gezinnen een alternatief inkomen nodig. Daarom ondersteunen we kleine leningen voor landbouwactiviteiten en zorgen we voor toegang tot kwalitatief goed onderwijs.’

Onderzoek naar risico’s bij nieuwe mineralen

Het micaprogramma vormde de basis voor nieuw onderzoek binnen het convenant. In 2024 presenteerde TdH NL deskresearch naar kinderarbeid bij kritieke en strategische mineralen. ‘In dat onderzoek keken we naar mineralen en landen met een hogere kans op kinderarbeid’, voegt Ullrich toe. Financiering in 2025 maakte vervolgonderzoek naar nikkelwinning in de Filipijnen en bauxietwinning in India mogelijk: ‘Het bevestigde onze eerdere analyse: kinderarbeid komt voor in de toeleveringsketen. Bij grootschalige mijnbouw werken kinderen echter meestal niet in de mijnen’, legt ze uit, ‘maar zijn ze er wel omheen bij betrokken. Bijvoorbeeld bij transport, in kantines of in aangrenzende informele mijnbouw. Ook lopen minderjarigen rond exporthavens het risico op seksuele uitbuiting. Dat laat zien hoe complex deze toeleveringsketens zijn.’

Kennis stimuleert actie

Door kennissessies voor deelnemers aan het convenant te organiseren, wilde TdH NL het bewustzijn over risico’s in hun toeleveringsketens vergroten: ‘Tijdens onze presentatie merkten we dat sommige bedrijven echt verrast – zelfs geschokt – waren’, vertelt Ullrich. Deze kennis leidde tot meer actie: ‘Het is mooi als bedrijven zeggen: “laten we samen kijken wat we kunnen doen.”’

Kansen om te ontwikkelen en aan te pakken

Kansen binnen het convenant ontstaan door nauwe samenwerking met bedrijven en sectororganisaties. Zoals Ullrich het verwoordt: ‘Het convenant biedt een veilige omgeving. Bedrijven kunnen samen onderzoeken waar risico’s liggen en hoe ze die kunnen aanpakken.’ Dit ondersteunt ook de ontwikkeling van nieuwe en praktische due-diligencetools: ‘Een van de vragen waar bedrijven mee worstelen is hoe ze de stem van rechthebbenden kunnen meenemen. Hoe zorg je ervoor dat kinderen en gemeenschappen zelf worden gehoord in dat proces?’ Volgens Ullrich kan TdH NL hier een belangrijke rol spelen.

Samen verantwoordelijkheid nemen

Ullrichs ambitie voor de resterende looptijd van het convenant is duidelijk: gevonden kennis vertalen naar concrete actie. ‘Met hernieuwbare energie proberen we klimaatverandering aan te pakken om onze eigen kinderen een toekomst te geven’, legt Ullrich uit, ‘maar tegelijkertijd mogen we niet vergeten dat andere kinderen elders in de wereld werken voor die energie. We willen voorkomen dat de energietransitie onbedoeld leidt tot meer kinderarbeid.’ Terre des Hommes Nederland geeft prioriteit aan samenwerking en acties die een positieve impact creëren voor deze kinderen. ‘Geen enkele organisatie kan dit probleem alleen oplossen’, concludeert Ullrich. ‘We hebben bedrijven, overheden en ngo’s nodig om samen echte verandering te realiseren.’